هو مسؤول عن رعيته و الامير الذى على الناس راع و هو مسؤول عن رعيته و الرجل راع عن اهله و هو مسؤول عنهم و المرأة راعية عن اهل بيت بعلها و هى مسؤولة عنهم و العبد راع على مال سيده و هو مسؤول عنه الا فكلكم راع و كلكم مسؤول عن رعيته . » « 1 » يعنى جميع افراد و اشخاص شماها ، اى بنى آدم ، رعيت‌دار مىباشيد و جميع شماها سؤال كرده مىشويد از احوال و سلوك با رعيت خود ، و امير و سلطانى كه امير بر مردمان مىباشد رعيت‌دار مىباشد و سؤال نموده مىشود از سلوك با رعيت خودش و هر مردى رعيت‌دار اهل و عيال خود مىباشد و سؤال نموده مىشود از سلوك با ايشان و هر زن شوهردارى ، رعيت‌دار مىباشد بر اهل خانهء شوهر خود و اولاد و اطفال او و سؤال نموده مىشود از سلوك با ايشان و هر غلام و كنيزى رعيت‌دار بر مال آقاى خود مىباشد و سؤال نموده مىشود از نگاهدارى و عدالت در آن ، آگاه باشيد كه جميع شماها ، رعيت‌دار مىباشيد با تفاوت در بسيارى و كمى در جنس و نوع رعيت و جميع شماها سؤال نموده مىشويد از رعيت خود و خداوند جل و علا در قرآن فرموده است كه : فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَ ما كُنَّا غائِبِينَ وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ « 2 » و فرموده است : وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ « 3 » يعنى البته و يقينا كه سؤال مىفرماييم ما ، هر امتى كه فرستاده شده است به سوى ايشان رسول ، كه عدالت و انصاف در اطاعت و سلوك با رسول خودشان نموده‌اند يا ننموده‌اند و البته و يقينا كه سؤال مىفرماييم از رسولان و پيغمبران كه در تبليغ رسالت و استعمال عدالت ، با امتهاى خود چگونه بوده‌اند و البته و يقينا كه قصّه و نقل مىفرمائيم احوال و

--> ( 1 ) . صحيح مسلم ، انتشارات دار الفكر ، ج 3 ، 1459 و 1829 و ارشاد القلوب ، ديلمى : 184 و عوالى اللئالى ، ج 1 ، : 129 : 3 و ص 364 : 51 و تنبيه الخواطر ، ج 1 ، : 6 و مسند احمد ، ج 2 : 5 و صحيح بخارى ، ج 2 : 6 و جامع الاصول ، ج 5 : 5 : 2028 ( 2 ) . اعراف : 5 - 9 ( 3 ) . يونس : 47